Posts

Showing posts from April, 2024

( 3 ) कार्ल मार्क्स

Image
  कार्ल मार्क्स  (  जर्मन:  [maʁks]  ; 5 मे 1818 - 14 मार्च 1883) एक जर्मन वंशाचा तत्त्वज्ञ, अर्थशास्त्रज्ञ, राजकीय सिद्धांतकार, इतिहासकार, समाजशास्त्रज्ञ, पत्रकार आणि  क्रांतिकारी समाजवादी  होता . 1848 चा  कम्युनिस्ट मॅनिफेस्टो  (  फ्रेड्रिक एंगेल्ससह  ) आणि तीन खंडांचा  दास कॅपिटल  (1867-1894)  ही त्यांची प्रसिद्ध कामे ;  नंतरचे  भांडवलशाहीच्या  विश्लेषणात  ऐतिहासिक भौतिकवादाचा  त्यांचा गंभीर दृष्टिकोन वापरतात आणि त्यांच्या बौद्धिक प्रयत्नांचा कळस आहे. मार्क्सच्या कल्पना आणि सिद्धांत आणि त्यांच्या नंतरच्या विकासाचा, ज्याला एकत्रितपणे  मार्क्सवाद  म्हणून ओळखले जाते , आधुनिक बौद्धिक, आर्थिक आणि राजकीय इतिहासावर प्रचंड प्रभाव पाडला आहे. कार्ल मार्क्स मार्क्स 1875 मध्ये  प्रशिया राज्यातील ट्रियर येथे जन्मलेल्या मार्क्सने बॉन , बर्लिन आणि जेना या विद्यापीठांमध्ये शिक्षण घेतले आणि 1841 मध्ये त्यांनी तत्त्वज्ञानात डॉक्टरेट मिळवली. एक तरुण हेगेलियन , त्याच्यावर जॉर्ज विल्हेल्म फ्रेडरि...

२) ॲडम स्मिथ

Image
ॲडम स्मिथ (5 जून 1723 - 17 जुलै 1790) एक ब्रिटिश नैतिकतावादी, तत्त्वज्ञ आणि राजकीय अर्थशास्त्रज्ञ होते. आधुनिक अर्थशास्त्राच्या निर्मात्यांमध्ये त्याला अर्थशास्त्राचे जनक देखील म्हटले जाते. त्यांच्या 'द वेल्थ ऑफ नेशन्स' या पुस्तकाने अठराव्या शतकातील इतिहासकार आणि अर्थशास्त्रज्ञांना खूप प्रभावित केले. कार्ल मार्क्सपासून डेव्हिड रिकार्डोपर्यंत अनेक प्रसिद्ध अर्थशास्त्रज्ञ, समाजशास्त्रज्ञ आणि राजकारणी ॲडम स्मिथपासून प्रेरणा घेत आहेत. ॲडम स्मिथच्या विचारांपासून प्रेरणा घेतलेल्या विसाव्या शतकातील अर्थशास्त्रज्ञांमध्ये मार्क्स, एंगेल्स, माल्थस, मिल, केन्स आणि फ्रीडमन यांची नावे उल्लेखनीय आहेत. ॲरिस्टॉटल, जॉन लॉक, हॉब्स, मँडेव्हिल, फ्रान्सिस हचेसन, ह्यूम इत्यादी विद्वानांचा स्वतः ॲडम स्मिथवर प्रभाव होता. स्मिथने अर्थशास्त्र, राजकीय तत्त्वज्ञान आणि नीतिशास्त्र या क्षेत्रात उल्लेखनीय कार्य केले. मात्र त्यांना विशेष ओळख केवळ अर्थशास्त्राच्या क्षेत्रातच मिळाली. आधुनिक बाजारवादाला ॲडम स्मिथच्या कल्पनांची मान्यता म्हणूनही पाहिले जाऊ शकते. ॲडम स्मिथची जन्मतारीख निश्चित नाही. काही विद्वान त्य...

प्रसिध्द अर्थशास्त्र (१)अमर्त्य सेन)

Image
     अमर्त्य सेन (बांग्ला: उच्चार - ओमोर्तो शेन; रोमन लिपी: Amartya Sen) (३ नोव्हेंबर, इ.स. १९३३ ) हे बंगाली-भारतीय अर्थशास्त्रज्ञ व तत्त्वज्ञ आहेत. यांना कल्याणाभिमुख अर्थशास्त्र .१] व सामाजिक पर्याय सिद्धान्त.  २] या विषयांतील कार्यासाठी इ.स. १९९८ सालचे अर्थशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक देऊन गौरवण्यात आले.[१] गरिबी ,आरोग्य ,शिक्षण , मानवी  विकास आणि एकूणच मानवी कल्याण त्यांच्या विचाराचा गाभा आहे . भारतीय केंद्रशासनाने नालंदा विद्यापीठाच्या निर्मितीसाठी इ.स. २००७ साली बनवलेल्या नालंदा मार्गदर्शक समूहाचे  ३] हे अध्यक्ष आहेत २] एकूण ४० वर्षात, ३०हून अधिक भाषांत अमर्त्य सेन यांची पुस्तके प्रकाशित झाली आहे. ते 'ऑक्सब्रिज कॉलेज'चे पहिले आशियाई प्रमुख आहेत. जन्म ३ नोव्हेंबर, १९३३ (वय: ९०) शांतिनिकेतन, भारत निवासस्थान न्यू यॉर्क शहर अमेरिका नागरिकत्व ‎ भारतीय कार्यक्षेत्र अर्थशास्त्र प्रशिक्षण हार्वर्ड विद्यापीठ (२००४ - ) कैम्ब्रिज विद्यापीठ (१९९८-२००४) हार्वर्ड विद्यापीठ (१९८८-१९९८) ऑक्सफर्ड विद्यापीठ (१९७७-१९८८) लंडन अर्थशास्त्र विद्यालय (१९७१-१९७७) दिल्ली अर्थशा...